Rybia ospa (Ichtioftirioza) wywoływana jest przez pasożyta (orzęska), który najczęściej umiejscawia się w skórze i skrzelach zarażonej ryby. Pasożyt jest widoczny gołym okiem na całym ciele ryby.
Choroba jest stosunkowo łatwa do wyleczenia jeśli w porę zainterweniujemy.
CYKL ROZWOJOWY:
Pasożyt odżywia się komórkami ryby, w wyniku czego rośnie i osiąga średnicę ok. 0,5 - 1 mm. (widoczny w postaci białawych kropek)
Leczenie należy podjąć najpóźniej 3 dnia od wystąpienia charakterystycznej wysypki. Następnie pasożyt uwalnia się od ryby, przekształcając w cystę rozwojową i opada na dno zbiornika, lub przyczepia się do roślin, dekoracji, szyby akwarium, lub unosi się w wodzie.
Pasożyt w stadium cysty jest odporny na lekarstwa. Wewnątrz cysty namnażają się pasożyty potomne, czyli pływki, które ją opuszczają i zaczynają szukać kolejnego żywiciela (ryby). Zdolność pływki do atakowania trwa od 10 godzin do 3 dni. Jeśli w tym czasie nie znajdzie nowej ryby opada na dno i ginie.
W tym stadium (pływki) pasożyt jest najbardziej wrażliwy na chemioterapeutyki stosowane w walce z tą chorobą. Szybkość rozwoju pasożyta zależny jest od warunków fizykochemicznych panujących w zbiorniku, w tym temperatury. Przykłady:
- temperatura: 25*C, cykl rozwojowy trwa 6 dni - 5 dni pasożyt jest na rybie, po czym od 0,5 do 1 dnia występuje jako pływka;
- temperatura: 30*C, cykl rozwojowy zostaje zahamowany, ale pasożyt NIE GINIE!
- temperatura: 32-34*C, pasożyt ginie nawet w ciągu kilku godzin (niektóre szczepy mogą przetrwać)
Istnieje teoria, że zarodki pasożyta są ciągle obecne w naszych zbiornikach, jednak dopiero spadek odporności ryb powoduje, że choroba atakuje naszych podopiecznych.
CZYNNIKI SPRZYJAJĄCE ROZWOJOWI CHOROBY:- gwałtowne spadki temperatury (np. podczas transportu ryb przy niskich temperaturach na dworze)
- wahania ph
- zmniejszone stężenie tlenu w wodzie
- stres związany z transportem
- stres związany z nadwyżką samców
- nadmierne zagęszczenie ryb
- słabej jakości karma
- fatalne warunki sanitarne panujące w akwarium
- stosowanie żywego pokarmu
ZAPOBIEGANIE:Należy bezwzględnie dbać o dobre warunki w akwariach i stosować kwarantannę nowo nabytych ryb, roślin i ślimaków (najlepiej ok 20 dni)
OBJAWY:Faza pierwsza (poprzedzająca wysypkę):
- ryby mają złożone płetwy, ocierają się o przedmioty, nie pobierają pokarmów
- często stoją w miejscu wykonując kołyszące ruchy, są płochliwe i apatyczne
- ryby przebywają przy źródłach ciepła (np. grzałka) i pod strumieniem wody (np. wylot filtra), często też mają przyśpeszony oddech w związku z czym stoją pod powierzchnią lustra wody
Faza druga (końcowy okres inwazji):
- na ciele ryby pojawiają się mlecznobiałe kropki wielkości 0,2 - 1 mm, czasami jest ich tak dużo, że wyglądają jak kaszkowata posypka
Źródło zdjęć:
http://www.pmp.p-net.pl/biologia/ospa_rybia.htm
Źródło zdjęcia:
http://www.superakwarium.pl/ospa-rybia- ... id638.html LECZENIE:W OSOBNYM ZBIORNIKU (zalecane): nie dajemy podłoża i roślin, wodę bardzo dobrze napowietrzamy (a także oczywiście filtrujemy), ryb nie karmimy. Zbiornik ogólny należy pozostawić bez ryb na ok. 10 dni, bez napowietrzania (pasożyt jest wrażliwy na brak tlenu), z wydajną filtracją. Leczymy wszystkie ryby, także te, które jeszcze nie mają objawów. Podajemy leki według zaleceń producenta.
Temperatura leczenia:
Zbiornik leczniczy - minimum 28-29*C, a najlepiej 33*C
Zbiornik ogólny - temp. podwyższamy do 33-35*C (uwaga na rośliny i skorupiaki - mogą nie przetrzymać tej ciepłoty!), można dodać soli kuchennej niejodowanej (1 łyżka/10L wody) i błękit metylenowy (w/g zaleceń producenta)
W ZBIORNIKU OGÓLNYM: 1 metoda: kuracja powinna trwać ok. 2-3 tygodnie, podajemy leki według zaleceń producenta, temperatura: 28-29*C
2 metoda (ryzykowna - ryby i rośliny mogą nie przetrzymać): podnosimy temperaturę do 32-33*C, dodajemy soli akwarystycznej 1g/1L wody, pasożyt ginie w ciągu kilku godzin.
Po zakończeniu leczenia wymieniamy 50% wody w akwarium, można zastosować węgiel aktywny w celu usunięcia resztek leków. W przypadku stosowania soli do leczenia codziennie wymieniamy 20% wody na świeżą, przez kilka dni, w celu usunięcia jej z akwarium.
LEKI:- FMC Zoolek, CMF (MFC) Tropical: składają się z zieleni malachitowej, błękitu metylenowego i formaliny, najpopularniejsze leki na ospę, jednak przez niektórych nie polecane, ze względu na kumulowanie się wad tych trzech składników (patrz przypis*)
- Costapur SERA: składa się głównie z zieleni malachitowej
- Ichtiosan TROPICAL: składa się głównie z zieleni malachitowej
- Błękit metylenowy ZOOLEK
- sól kuchenna (niejodowana!) - dawka 1 łyżka (stołowa) na 10 litrów wody
SZCZEPY PASOŻYTA ODPORNE NA LECZENIE: (po przeprowadzeniu leczenia podstawowego choroba powróciła, bądź leczenie nie przynosi rezultatów)
Leczenie w osobnym zbiorniku:
1 DZIEŃ: dajemy 10-15% większej dawki preparatu niż to zaleca producent, temperaturę 33*C utrzymujemy co najmniej 10 godz. ( jeśli ryby wytrzymują to utrzymujemy przez cały okres leczenia), bardzo silnie napowietrzamy wodę!
2 DZIEŃ: stopniowo obniżamy temperaturę do 27-28*C
3 DZIEŃ: wymieniamy 50-70% wody i dodajemy 50% dawki leku
4 DZIEŃ: powtarzamy czynności z 1 dnia (dajemy 10-15% większej dawki preparatu niż to zaleca producent, temperaturę 33*C utrzymujemy co najmniej 10 godz.)
5 DZIEŃ: przerwa
6 DZIEŃ: powtarzamy czynności z 3 dnia (wymieniamy 50-70% wody i dodajemy 50% dawki leku)
7 DZIEŃ: przerwa
8 DZIEŃ: powtarzamy czynności z 1 dnia (dajemy 10-15% większej dawki preparatu niż to zaleca producent, temperaturę 33*C utrzymujemy co najmniej 10 godz.)
9 DZIEŃ: przerwa
10 - 15 DZIEŃ: codziennie wymieniamy 20% wody na świeżą
16 DZIEŃ: wodę filtrujemy przez węgiel aktywny, można zastosować lampę UV, temperatura 28-29*C przez kolejne 7 dni
23 DZIEŃ: przenosimy ryby do akwarium ogólnego
(*przypis - błękit metylenowy: wady - zabija bakterie nitryfikacyjne, wchłaniany przez rośliny (trzeba uzupełniać dawkę); zieleń malachitowa: wady - rakotwórcza, może powodować niepłodność ryb, wchłaniana przez rośliny; formalina: duża toksyczność)
ŹRÓDŁO:1) książka: Radosław Bednarczuk "Choroby słodkowodnych ryb akwariowych - praktyczny przewodnik", Agencja Wydawnicza "Egros", Warszawa
Dodatkowe, ogólne pytania o ospie, proszę zadawać w tym temacie: viewtopic.php?f=6&t=17308 .
Zaloguj się
Zarejestruj się
FAQ
Szukaj
